tweeledig: enerzijds dient het om de genetische diversiteit binnen zo groot mogelijk te houden, anderzijds willen we er zeker van zijn dat alleen raszuivere Exmoorpony's deelnemen aan de fok. Wij roepen eigenaren van raszuivere Exmoorpony's op om deel te nemen aan het Samenwerkingsverband Exmoorpony, zodat ook hun pony's bijdragen aan de instandhouding van deze unieke soort.Behoud van genetische diversiteit
Voor het behoud van de genetische diversiteit is het belangrijk zoveel mogelijk bloedlijnen te krijgen en te behouden. Hiertoe hebben we zo goed mogelijk uitgezocht welke bloedlijnen er in het verleden vanuit Engeland naar Nederland en Vlaanderen zijn gegaan. De Engelse Exmoor Pony Society hielp ons daarmee en helpt daarnaast met het zoeken naar nieuwe bloedlijnen. Met behulp van het stamboek is het voor leden van het Samenwerkingsverband mogelijk de afkomst van elke Exmoorpony na te gaan. Hierdoor kunnen nieuwe haremgroepen zodanig worden samengesteld dat inteelt wordt voorkomen.
Nabootsen van natuurlijke selectie
Raszuiverheid maakt de Exmoorpony uniek ten opzichte van gedomesticeerde paardenrassen. In Engeland (en elders in Europa) 'verbeterde' men de lokaal voorkomende wilde oerpony's door de merries te laten dekken door hengsten van verschillende gedomesticeerde pony- en paardenrassen. In het woeste Exmoor bleken de aldus ontstane bastaarden zelf geen nakomelingen te kunnen grootbrengen, als ze op de Exmoorse heide overwinterden. Hierdoor waren veel boeren rond Exmoor er al in de 18e eeuw van overtuigd, dat ze de lokale oerpony's raszuiver moesten houden.
Sporadisch zien we een Exmoorpony met niet oorspronkelijke kenmerken, zoals een wit blesje of enkele witte haren op het voorhoofd. Mogelijk zijn dit spontane mutaties, zoals we die ook bij andere wilde dieren zien.
Mogelijk zijn er ooit toch wat 'gedomesticeerde genen' in de wilde populatie Exmoorpony's terechtgekomen. Dat lijkt erger dan het is, ook van Przewalskipaarden, wolven en bizons is bekend dat er ooit 'tamme' genen in de wilde populaties zijn ingeslopen. In een natuurlijk ecosysteem vormen dergelijke afwijkende eigenschappen meestal een nadeel, zodat ze op den duur weer verdwijnen. Zo zal een dier met een witte vlek eerder door een wolf worden opgemerkt en daardoor veelal korter leven en dus minder nakomelingen krijgen dan een dier dat minder opvalt. Een dier met weinig angst voor predatoren zal zijn nakomelingen minder goed beschermen en daardoor minder nakomelingen groot krijgen. In gevangenschap zijn afwijkende eigenschappen vaak een voordeel, omdat de mens geneigd is om afwijkende dieren in te zetten voor de fok.
Doordat de meeste van 'onze' Exmoorpony's in natuurterreinen worden gehouden, vindt er gelukkig nog steeds natuurlijke selectie plaats. Grote predatoren zijn in onze natuur echter niet meer aanwezig. Gebrek aan schuwheid is daardoor geen nadeel meer. Doordat de mens bepaald welke dieren worden ingezet voor de fok, kunnen ook zwakkere hengsten zich voortplanten. Om de wilde eigenschappen van de Exmoorpony te behouden, is het daarom noodzakelijk de natuurlijke selectie zoveel mogelijk na te bootsen. Bij het selecteren van fokdieren moeten wij de rol van de natuur als het ware overnemen.

Exterieurbeoordelingsboekje
Voor wat betreft het uiterlijk, gaan we uit van de door de Engelse Exmoorpony Society opgestelde fokstandaard. Deze is gebaseerd op het uiterlijk van in het wild levende Exmoorpony's rond 1900. Daarnaast selecteren we op kenmerken, waarop in de vrije natuur strenge selectie plaatsvindt, maar in gevangenschap niet. Het gaat daarbij om eigenschappen als een
natuurlijke schuwheid jegens de mens en een natuurlijke resistentie tegen ziektes als staart- en maneneczeem.
In samenwerking met de Engelse Exmoorpony Society is er een exterieurbeoordelingsboekje opgesteld, dat onze leden met Exmoorpony's gratis krijgen toegezonden. Hierin wordt aan de hand van foto's en tekeningen uitgelegd welke kenmerken gewenst, dan wel ongewenst zijn.
Daarnaast hebben enkele van onze leden een in 2008 en 2009 een verkorte exterieurbeoordelingsopleiding gevolgd bij de Engelse Exmoorpony Society.
Door hier te klikken kunnen leden, sponsors, donateurs en vrijwilligers het stamboek bekijken.

